Een dorp, een oogst en het moment waarop je elkaar verstaat zonder woorden
Fodele viert elk jaar een oranjefestival. Karin zag het op een Griekse Facebookpagina. Ze las de vertaling van de tekst voor en we hadden er eigenlijk meteen zin in. Het “oranje” staat hier niet enkel voor de sinaasappel, maar ook voor iets daarachter. Levensvreugde. Zon. Overvloed. En de band tussen mens en land.
De lokale organisatoren hadden al aangegeven: houd er rekening mee dat het dorpje, hoger op de berg, in een smal deel van het dal, geen grote toestroom aan auto’s kan verwerken. Verrassend genoeg kunnen we gratis onderaan parkeren en zijn er pendelbusjes geregeld voor de rit naar boven.
Daar staan we, tussen de Grieken. Het toeristenseizoen is duidelijk nog niet begonnen. Jong, oud, hele gezinnen, groepjes vrienden en vriendinnen wachten geduldig, pratend met elkaar, op de busjes die hen tweeënhalve kilometer verder de berg in brengen. Geen gedrang, geen haast. Vooral een ontspannen, bijna vanzelfsprekende sfeer van: we gaan samen iets leuks doen.
Welkom in Fodele
We lopen door Fodele. Overal waar we kijken zien we versiering met sinaasappels. De geur van sinaasappels omarmt ons. Logisch… aanwezig.
Dit is geen evenement dat is opgeslokt door commercie. Het is een samenkomen. Het heeft iets van Koninginnedag in de tijd van Juliana. Een heel dorp dat even terugschakelt in tempo en tijd maakt voor elkaar.
Sinaasappels
Van origine is het een oogstfeest. De vallei naar Fodele is volledig gevuld met boomgaarden vol citrus. Het zijn vooral de knaloranje sinaasappels die eruit springen. Op tafels, in kratten, in handen. Warm van kleur. Alsof ze net nog in de zon hingen. De eerste grote kraam, die letterlijk de weg verspert, ligt helemaal vol met alle vormen en maten. Iedereen krijgt een paar sinaasappels in de hand gedrukt en de bakken vol schillen verraden dat ze ook direct geschild en gegeten worden.
De sinaasappel als bron voor lekkernijen
Een deel van de stalletjes is gevuld met een weldaad aan producten gemaakt met sinaasappelen als basis. Geconfijt, gedroogd, geraspt, in koek, gebak, pudding. Eigenlijk alles waar sinaasappel in gaat is lekker. Maar voor een grote groep mensen hier gaat het eigenlijk niet echt over die sinaasappels.
Het ritme van samen
Hollandse nuchterheid wordt hier direct van je afgespoeld. Niet het credo ‘Doe maar gewoon’ regeert hier, maar eerder: ‘Gewoon doen’. Op het plein speelt een live band Griekse muziek. Klassieke snaarinstrumenten en een trommel. Niet ineens hard, maar een beetje zoekend bijna. De muziek nodigt uit. Dan verschijnen ze. In traditionele klederdracht. Mannen en vrouwen samen, hand in hand, schouder aan schouder. De passen zijn rustig, bijna gedragen. Alsof elke beweging iets doorgeeft wat al generaties lang wordt herhaald. Daarna verandert het. De mannen nemen het over. Krachtiger, steviger in hun passen. Meer nadruk, meer gronding. Even later de vrouwen. Zelfverzekerd, licht, met een speelsheid in de beweging. De jurken waaieren mee, volgen het ritme, geven de dans iets zachts zonder dat het kracht verliest. En dan weer samen. De groep dansers verlaat het centrale plein, maar de muziek gaat door en roept de mensen met het ritme. Een paar mensen stappen naar voren, slaan de armen om elkaar en beginnen rustig de stapjes op het ritme van de muziek te zetten. Vooruit, achteruit, opzij, opzij en weer herhalend. Meer mensen haken aan en als de buitenste cirkel vol is, ontstaat er een nieuwe cirkel in de bestaande cirkel. Jong en oud doet mee. Mensen staan op van hun tafel. Laten hun glas staan. En lopen gewoon de dans in. Zonder overleg. Alsof je dat hier gewoon aanvoelt. Wij staan ertussen. Kijken een beetje, voelen wat. En ergens kantelt het. Want dit is geen optreden. Dit is gewoon een dorp dat zichzelf is.
Een glimlach zegt meer
Later lopen we een zijpaadje in. Daar ligt een knuffel. Zo eentje waarvan je meteen denkt: die mist iemand. Ik kijk op, zie een gezin verderop en loop ernaartoe. Houd hem omhoog. Je ziet het meteen. Opluchting. Een hand op mijn schouder. “Very important,” zegt hij. Meer is er niet nodig. Even later op het plein zie ik een meisje met een losse veter. Ik wijs ernaar. Ze kijkt, lacht, knikt. Klaar. Dat soort kleine dingen. Niets bijzonders eigenlijk. En toch precies dat.
Ondertussen gaat de dans gewoon door. De kring wordt groter. Niet omdat iemand dat regelt, maar omdat niemand erbuiten wil blijven staan. Misschien is dat het. Dat het begint met sinaasappels, maar ergens anders eindigt. Bij mensen. Bij even gezien worden. Bij iets wat je niet hoeft uit te leggen.
We spreken de taal nog amper. Een paar woorden, meer niet. Maar dat blijkt hier niet zo’n probleem. Je hoeft niet alles te zeggen om elkaar toch te begrijpen.
Wij nemen het leven serieus genoeg om het niet te zwaar te maken.
Leave a Reply